السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
67
تفسير الميزان ( فارسي )
مقتول مىرود و اقرار مىكند به اينكه مقتول آنان را وى كشته ، اگر او را عفو كردند و به قتل نرساندند خونبها مىپردازد و علاوه بر دادن خونبها به ورثه به عنوان توبه به درگاه خداى عز و جل يك برده آزاد مىكند و دو ماه پى در پى روزه مىگيرد و شصت مسكين را طعام مىدهد . « 1 » : « 2 » و در تهذيب به سند خود از ابى السفاتج از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه در تفسير جمله : * ( « وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُه جَهَنَّمُ » ) * فرموده : جزاى او جهنم است ، البته اگر بخواهد كيفرش كند . « 3 » مؤلف : اين معنا در تفسير در المنثور « 4 » از طبرانى و ديگران از ابى هريره ، از رسول خدا ( ص ) روايت شده ، و روايات بطورى كه ملاحظه مىكنيد مشتمل است بر نكاتى كه گفتيم آيات مشتمل بر آن است و در باب قتل و قصاص روايات بسيارى وارد شده كه علاقمندان مىتوانند آنها را در جوامع حديث از نظر بگذرانند . و در تفسير مجمع البيان در ذيل جمله : * ( « وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُه جَهَنَّمُ . . . » ) * مىگويد : اين آيه درباره ضبابه كنانى نازل شده ، كه برادرش هشام را در محله بنى النجار كشته يافت و جريان را به عرض رسول خدا ( ص ) رسانيد ، رسول خدا ( ص ) قيس بن هلال فهرى را با وى روانه كرد و به وى فرمود : به بنى النجار بگو اگر قاتل هشام را مىشناسيد تحويل برادرش دهيد تا از او قصاص كند ، و اگر نمىشناسيد خونبهاى هشام را به برادرش بپردازيد ، قيس بن هلال فهرى رسالت رسول خدا ( ص ) را ابلاغ نموده ، بنى النجار خونبها را دادند ، وقتى قيس بن هلال فهرى به اتفاق ضبابه بر مىگشتند شيطان در دل وى وسوسه اى انداخت ، كه چطور اين ننگ را بر خود هموار مىكنى كه بنى النجار خون برادرت را بريزند و تو ، به گرفتن پول خون اكتفاء كنى ؟ خوب است همان قيس بن هلال را كه همراه تو است به قتل برسانى ، تا يك نفر را به جاى برادرت كشته باشى و ديه اى هم اضافه عايدت شده باشد ، سر انجام شيطان كار خود را كرد و تيرى به طرف قيس افكند و او را كشت و شترى را سوار شده ، با حالت كفر به مكه برگشت ، و اين اشعار را سرود : قتلت به فهرا و حملت عقله سراة بنى النجار ارباب فارع
--> ( 1 ) فروع كافى ، ج 7 ص 286 ح 2 . ( 2 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 267 ح 239 . ( 3 ) تهذيب الاحكام ، ج 10 ص 165 ح 658 - 37 ط اسلاميه . ( 4 ) در المنثور ، ج 2 ص 197 .